ارسطو

 

ارسطو شاگرد افلاطون 

زندگینامه ارسطو

ارسطو در سال ۳۸۴ قبل از میلاد در استاگیرا واقع در شمال یونان چشم به جهان گشود. او به همراه سقراط و افلاطون از تأثیرگذارترین فیلسوفان یونان باستان بوده است. او شاگرد افلاطون و آموزگار اسکندر مقدونی بود. آثار او در زمینه های فیزیک،زیست شناسی،منطق،علم بیان،سیاست،شعر،دولت و اخلاق بوده است. پدرش نیکوماخوس پزشک دربار پادشاه مقدونیه بود ارسطو هنگامی که حدود ۱۷ سال داشت به قصد تحصیل به آتن رفت و در سال ۳۶۸ قبل از میلاد عضو آکادمی افلاطون شد. در آنجا به مدت ۲۰ سال یعنی تا هنگام مرگ افلاطون در سال ۳۴۸ قبل از میلاد باقی ماند. او برجسته ترین شاگرد افلاطون بود بطوریکه فلسفه افلاطون در آثار ارسطو هویداست حتی وقتی ارسطو در نوشته هایش از استاد انتقاد می کند به نبوغ افلاطون احترام می گذارد. پس از مرگ افلاطون ، ارسطو آتن را ترک می کند و به شهر آسوس در ناحیه ترود می رود در آنجا با هرمیاس حاکم یکی از آن مناطق آشنا می شود و پس از مدتی با خواهرزاده او ازدواج می کند. در مدت اقامت ارسطو در آسوس و سپس در میتوانه در جزیره لیسبوس دست به پژوهش هایی در زمینه زیست شناسی می زند که بعدها شالوده نوشته های علمی اش شد.

ارسطو و تعلیم اسکندر مقدونی

در سال ۳۴۳ قبل از میلاد فیلیپ مقدونی ارسطو را دعوت کرد تا تعلیم و تربیت فرزندش اسکندر را که در آن زمان ۱۳ سال داشت به عهده بگیرد. ارسطو به تربیت علمی و اخلاقی اسکندر همت گماشت تا اینکه اسکندر در سال ۳۳۶ قبل از میلاد بر تخت نشست و به جهان گشایی پرداخت. در آن هنگام ارسطو مقدونیه را ترک کرد و به آتن بازگشت و مدرسه جدیدی به سبک آکادمی استادش افلاطون بنا نهاد.

بازگشت ارسطو به آتن و تاسیس مدرسه لوکیون

ارسطو پس از بازگشت به آتن این مدرسه را به نام ناحیه ای که در آن قرار داشت لوکیون قرار داد. لوکیون مدرسه ای بود علمی، مجهز به کتابخانه و معلم که در آن دروس به طور منظم تدریس می شد. متفکران و محققان در این مدرسه به مطالعات خود می پرداختند. ارسطو سخنرانی هایی برای عامه داشت لیکن بیشتر به نوشتن یا درس دادن به گروهی از شاگردانش می گذشت. اغلب آثاری هم که از ارسطو موجود است متن درس هایی است که به این گروه داده شده و به نگارش در آمده است اما بعضی از شاخه های علوم که ارسطو به آنها پرداخت تقریبا" برای اولین بار در تاریخ بشر بود که به شکل جدی و مدون به آنها پرداخته می شد او همراه با بررسی این علوم به تقسیم بندی آنها نیز می پرداخت. آکادمی لوکیون برخلاف آکادمی افلاطون که بیشتر تاکید بر ریاضیات،سیاست و فلسفه نظری بود، بر پژوهش هایی در مورد زیست شناسی، روان شناسی، اخلاق، هنر و شعر نیز می پرداخت. شواهد حکایت از آن دارد که در این مقطع زمانی ارسطو از حمایت های همه جانبه و فراوان اسکندر برخوردار بوده است بطوریکه با کمک های او اولین باغ وحش تاریخ را تاسیس می کند. اسکندر در سال ۳۲۳ قبل از میلاد درگذشت و به دلیل بدبینی زیادی که علیه اسکندر در یونان و مخصوصا" آتن وجود داشت ارسطو مجبور به ترک آتن شد زیرا متهم شد که با اقدامات و جنگ افروزی های شاگردش موافق بوده و او را تحت نفوذ خود قرار داده بود. او پس از ترک آتن به خالکیس رفت و در ملک مادری اش اقامت گزید. ارسطو مدت کوتاهی پس از این ماجرا در سال ۳۲۲ قبل از میلاد در سن ۶۳ سالگی درگذشت.

آثار ارسطو

آثار ارسطو تمام علوم یونان باستان به غیر از ریاضیات را شامل می شود. او درباره تمام مسائل مهم و موضوعات اصلی فکری و فلسفی نظریات بی مانندی ارائه داده است و برخی از شاخه های علوم را برای اولین بار در تاریخ بشر مورد توجه و بررسی قرار داده است. با دقت در فعالیت های ارسطو اشتیاق عجیب وی به مشاهده گری دنیا و تفسیر آن مشاهدات آشکار می شود. ارسطو برخلاف استادش فاقد شور و هیجان برای خیال پردازی و پرواز ذهن است و ترجیح می داد با نوعی واقع گرایی خوب ببیند و سپس مشاهداتش را با وضع قوانین دقیقی مورد بررسی قرار دهد او این گونه مشاهدات و تفسیر آن بر اساس قوانین مشخص را به تمام شاخه های علم تعمیم داد. اگر چه امروزه اکثر نظریات ارسطو در علوم طبیعی از جمله مرکزیت کره زمین، سقوط اجسام به زمین با سرعت های متفاوت بر اساس وزن و... رد شده اند اما تقسیم بندی علوم ارسطو و حتی بعضی از نوشته های او در زمینه علوم طبیعی تا هزاران سال در تاریخ بشر تأثیر به جای گذاشته است. همین موضوع باعث شده تا این ادعا مطرح شود که نظریات ارسطو پیشرفت علوم را هزار سالی به عقب بیندازد.

آثار فلسفی ارسطو

در میان مطالب مطروحه از سوی ارسطو مطلبی که کمتر از همه مورد دستبرد زمان واقع شده منطق ارسطو است. مهمترین اثر ارسطو در منطق ارغنون است که شامل مقولات، تعبیرات و تحلیل می باشد. ارسطو تمام علوم را در دایره فلسفه می داند او دانش بشری را به سه بخش فلسفه نظری، فلسفه عملی و فلسفه ادبی تقسیم می کند. فلسفه ادبی شامل مواردی همچون شعر، ادبیات، سخنرانی ها و نظایر آن می باشد. فلسفه عملی دربرگیرنده مواردی نظیر اخلاق، سیاست و اقتصاد می باشد. او فلسفه نظری را نیز به سه بخش عمده تقسیم می کند: ۱- علوم طبیعی نظیر فیزیک و زیست شناسی. ۲- ریاضیات. ۳- فلسفه، متافیزیک و خداشناسی. ارسطو از همسر دوم خود پسری به نام نیکوماخوس داشت و کتاب اخلاق نیکوماخوس به نام این فرزندش می باشد. او در باب اخلاق نظریه سعادت را مطرح کرده است و مدعی است انسان طالب سعادت است نه خوبی. ارسطو اخلاق را و در حقیقت راه وصول به سعادت را رعایت اعتدال و حد وسط می داند. اخلاق حد وسط میان افراط و تفریط است. ارسطو معتقد است هر حالت روحی یک حد معین دارد که کمتر از آن و یا بیشتر از آن رذیلت است و خود آن حد معین فضیلت است. نظریات او مخصوصا" مابعدالطبیعه و منطقش در سراسر قرون وسطی حاکم بر مکاتب فکری اروپا و کلیساها بود و پس از آن نیز افکارش زمینه ای شد برای رنسانس علمی و فرهنگی. دانشمندان ایرانی پیش از اسلام نیز از او متأثر بوده اند استاد ذبیح الله صفا می نویسد:" در پاره ای از کتاب پهلوی اصطلاحات فراوان علمی وجود دارد و این اصطلاحات که غالبا" قابل تطبیق بر اصطلاحات فلسفی یونانی مختص حکمت ارسطو است، می رساند که تنها بوسیله عیسویان ایرانی علم یونانی پذیرفته نشده بلکه زرتشتیان نیز به این کار مبادرت کرده اند.... یکی از مشاهیر عیسویان، پولس ایرانی است که کتابی مشتمل بر بحث درباره منطق ارسطو برای خسروانوشیروان نوشت...". بیشتر فلاسفه دوران اسلامی مانند فارابی و ابن سینا هم پیرو او بوده اند و به همین خاطر به مکتب مشاء تعلق دارند.(ارسطو عادت داشت که در زمان تدریس قدم بزند به همین دلیل فلسفه وی به فلسفه مشاء یعنی فلسفه بسیار راه رونده شهرت یافت) آنها عمدتا" به شرح و تفصیل آراء منطقی و فلسفی او پرداختند. سرانجام دوران اقتدار ارسطو زمانی به پایان رسید که اسباب و آلات نو بوجود آمد و مشاهدات روزافزون گردید و تجربیات از روی تأنی و دقت علم را از نو بنا نهاد.

 

تحقیق و ترجمه توسط سایت پیام آوران دانش دنیای روز ؛ ارائه فیلم های آموزشی، تدریس خصوصی و کلاس آنلاین

10 / 10
از 1 کاربر
ارسال نظر
عنوان نظر :*
نام شما :*
ایمیل :*
*