زکریای رازی

زندگینامه زکریای رازی


 

محمدبن زکریای رازی یکی از معروفترین شیمیدانان و طبیبان که به گفته ابوریحان بیرونی در شعبان سال ۲۵۱ هجری قمری در ری متولد شده است.معروف بوده که رازی در سنین جوانی عود می نواخته و گاهی شعر می سروده است به نظر میرسد که رازی در سنین ۳۰ تا ۳۵ سالگی بعنوان یک شیمیدان و طبیعیدان کم نظیر مطرح بود. ابوریحان بیرونی معتقد است او در ابتدا به زرگری و کیمیایی روی آورده است و پس از آنکه در این راه چشمش به دلیل کار با مواد شیمیایی آسیب دید برای درمان چشم به پزشکی روی آورد.

رازی مکتب جدیدی درعلم کیمیا تاسیس کرد و آنرا می توان مکتب کیمیایی تجربی و علمی نامید در فرآیند تبدیل دانش کیمیا به علم شیمی توسط رازی نکته ای که از نظر محققان و مورخان علم ثابت گشته نگرش ذره یابی رازی است. کیمیاگران قائل به تبدیل عناصر به یکدیگر بودند که موافق نظریه ارسطویی است و در آن عناصر به یکدیگر قابل تبدیل هستند(بعنوان مثال طبق این نظریه مس را می توان به طلا تبدیل کرد) ولی از نظر ذره گرایان عناصر غیر قابل تبدیل هستند و نظر رازی هم مبتنی بر تبدیل ناپذیری آنهاست و همین موضوع موجب تحول و تبدیل علم کیمیایی به علم شیمی شده است .از زمان فلاسفه قدیم تا زمان رازی، تنها او قائل به اتمی بودن ماده و بقاء و قدمت آن بوده است. رازی توانست مواد شیمیایی از جمله الکل و اسید سولفوریک را کشف کند دو کتاب "المدخل التعلیمی" و "الاسرار" جزء تالیفات او در زمینه شیمی هستند او از نخستین دانشمندانی است که مواد را به دو دسته فلز و شبه فلز تقسیم می کند.

رازی در علوم طبیعی وفیزیک نیز تبحر داشته است ابوریحان بیرونی و حکیم عمرخیام مطالعات و تحقیقات خود در این زمینه ها از جمله چگالی زر و سیم را مرهون دانش رازی هستند. رازی از تفکرات فلسفی رایج زمان خود که فلسفه ارسطویی-افلاطونی بود پیروی نمی کرد و عقاید خاص خود را داشت که در نتیجه مورد بدگویی اهل فلسفه هم عصر و بعد از خود قرار گرفت او همچنین در مورد ادیان عقایدی داشت که موجب تکفیر او توسط اهل مذهب شد از این رو بیشتر آثار وی در این زمینه از بین رفته است. رازی را می توان برجسته ترین چهره خردگرایی و تجربه گرایی در فرهنگ ایرانی و اسلامی دانست در فلسفه به سقراط و افلاطون متمایل بود و تاثیراتی از فلسفه هندی و مانوی در وی به چشم می خورد با این وجود به هیچ عنوان افکار آنان را نمی پذیرفت مگر آنکه آنرا مورد مشاهده و تجربه خود قرار دهد و بعدا" نظر خود را بیان می کرد. در نظر رازی جهان جایگاه شر و رنج است اما تنها راه نجات عقل و فلسفه است. رازی با وجود آنکه به خدا و ماوراءالطبیعه اعتقاد داشت نبوت و وحی را نفی می کرد و ضرورت آنرا نمی پذیرفت و در دو کتاب "فی النبوات" و "فی حیل المتنبین" به نفی نبوت پرداخته است از تعلیمات او این بود که همه آدمیان سهمی از خرد دارند که بتوانند نظرهای صحیح درباره مطالب بدست آورند او می گفت دین زیان آور است و سبب کینه و جنگ است. به مقامات همه سرزمینها شک داشت این تفکرات رازی موجب خشم علمای اسلامی برعلیه او شد و او را ملحد خواندند و آثارش را رد کردند.

رازی برای فراگیری علم طب به بغداد سفر می کند و در مدت کوتاهی از بهترین پزشکان جهان اسلام می شود او در زمان خلافت معتضد عباسی در بیمارستان بغداد کار می کند و قدرت و مهارتش در طب زبانزد عام و خاص بود او پس از مرگ معتضد خلیفه عباسی به زادگاهش ری برمی گردد و عهده دار ریاست بیمارستان ری می شود و تا پایان عمر در این شهر به درمان بیماران مشغول بود.رازی مردی خوش خو و در تحصیل کوشا بود او به بیماران توجه خاصی داشت و تا زمان تشخیص بیماری دست از آنها بر نمی داشت نسبت به فقیران و بینوایان بسیار رئوف بود بر خلاف بسیاری از پزشکان که بیشتر تمایل به کار در دربار پادشاهان را داشتند با مردم عادی سروکار داشت.او درباره جاهل عالم نما افشاگری های متعددی صورت داده است و با افراد کم سواد که خود را طبیب می نامیدند به شدت مخالفت می کرد به همین سبب مخالفانی داشت.رازی از پزشکانی است که بعضی از عقاید او در درمان طب امروزی نیز به کار می رود. ابن سینا رازی را در طب بسیار عالی مقام می داند و برای تالیف کتاب قانون از کتاب حاوی رازی بهره برده است. اولین کسی که بین آبله و سرخک تفاوت قائل شد رازی بود و در کتاب آبله و سرخک خود به شرح آنها می پردازد.

رازی اسراف در دارو را بسیار مضرمی داند و معتقد بوده که در حد امکان مداوا با غذا و در غیر اینصورت با داروی منفرد و ساده و پس از آن از داروی مرکب استفاده شود رازی می گوید هر گاه طبیب موفق شود بیماری ها را با غذا درمان کند به سعادت رسیده است وی بسیاری از داروها را روی حیوانات امتحان کرد و اثرات آن را ثبت و تشریح کرده است.

ابوریحان بیرونی آثار رازی را ۱۸۴ مورد دانسته است که در زمینه های طب،طبیعیات،منطق،ریاضیات و نجوم،فلسفه،مافوق الطبیعه،الهیات و کیمیا می باشد. کتاب الحاوی معتبرترین کتاب رازی در علم طب می باشد.کتاب المنصوری نیز در زمینه طب می باشد.

رازی در اواخر عمر نابینا شد که ابوریحان بیرونی علت آنرا کار مداوم با مواد شیمیایی مانند بخار جیوه می داند.او در شعبان ۳۱۳ هجری قمری در ری از دنیا می رود.

 دانشمندان ایرانی       دانشمندان جهان       بهترین روش یادگیری ریاضی             آموزش ریاضی          آموزش کامپیوتر          تدریس آنلاین    

   تدریس دوره متوسطه         تدریس دوره دبیرستان

 

10 / 10
از 1 کاربر

ارسال نظر

عنوان نظر :*
نام شما :*
ایمیل :*
*