خوارزمی

خوارزمی

 زندگینامه خوارزمی

محمد بن موسی خوارزمی از دانشمندان بزرگ در ریاضی و نجوم می باشد اطلاعات کمی در مورد زندگی او در دست می باشد برای همین تولد او را بین سالهای ۱۷۰ تا ۱۸۰هجری قمری و مرگ وی  را بین سالهای ۲۲۵ تا ۲۳۲هجری قمری می دانند. تاریخ نویسان و پژوهشگران او را از خانواده ای زرتشتی می دانند که به احتمال قوی به نوشته های ایرانی قبل از حمله اعراب دسترسی داشته است اما او خودش را در مقدمه کتاب جبر معتقد و متعصب به دین اسلام معرفی می کند. در واقع او از نخستین و بزرگترین دانشمندان مسلمان ایرانی است.

خوارزمی درجوانی در دارالحکمه مامون،خلیفه عباسی مشغول به کار و تحقیق شد.اثری که خوارزمی در بغداد نوشت تنظیم جدول سینوس ها بود خوارزمی این اثر خود را با توجه به کارهای بطلمیوس و جدول دانشمندان هندی تنظیم کرد.

خوارزمی با مطالعه کتب ترجمه شده هندی با مکتب ریاضی و اخترشناسی هند آشنا می شود. تا قبل از تالیفات خوارزمی اخترشناسان برای رصد کردن از آثار هندی ها استفاده می کردند این آثار که شامل چند کتاب در زمینه های اخترشناسی و ریاضی بودند در نیمه نخست قرن پنجم میلادی و بعد از آن نوشته شده بودند.در زمان منصور خلیفه عباسی یکی از این کتابها به بغداد برده می شود و توسط سفیر هند در بغداد ترجمه می شود بنابراین ریاضیدانان و اخترشناسان دوره خلافت عباسی برای اولین بار با دانش ریاضی و اخترشناسی هند آشنا می شوند این کتاب تا زمان خوارزمی مبنای کار اخترشناسان بود تا اینکه خوارزمی دو اثر زیج الاول و زیج الثانی را تحریر کرد و مرجع مطمئن تری برای اخترشناسان بوجود آمد. خوارزمی دراین دو زیج احتمالا" روش تلفیقی خود را با استناد به دانش های یونانی،هندی و ایرانی به کار برده است این دو اثردر میان مسلمانان و اروپاییان سده های میانی نیزاز اهمیت زیادی برخوردار بود و در نیمه قرن دوازده میلادی با عنوان تذهیب زیج الخوارزمی به زبان لاتین ترجمه شد.

خوارزمی همچنین از راه ترجمه کتاب مجسطی بطلمیوس با مکتب یونانی آشنا می شود و نوشته های ارسطو و اقلیدس را نیز مطالعه می کند. او اثری با نام صورة الارض در زمینه جغرافیا دارد که در حدود سالهای ۱۹۵-۱۹۶ هجری قمری نوشته شده است این کتاب بر اساس جغرافیای بطلمیوس تنظیم شده است که در آن خوارزمی تحت تاثیر فرهنگ ایرانی به تقسیم بندی اقلیم های هفت گانه گرایش دارد در حالیکه بطلمیوس بیست و یک ناحیه را نام می برد. در این کتاب طول و عرض شهرهای بزرگ توسط خوارزمی تعیین شده است.

در ریاضیات خوارزمی کتاب "الجبر و المقابله" را نوشته و به مامون خلیفه عباسی تقدیم کرده است. این کتاب نقش اساسی در تاریخ ریاضیات داشته است که بعدها به لاتین ترجمه شد و برای مدت طولانی تنها کتاب درسی ریاضیات در اروپا بود واژه جبر در زبان های اروپایی با عنوان algebra برگرفته از همین کتاب است در حقیقت سال ۱۱۴۵میلادی را باید سال آغاز علم جبر در اروپا دانست که از راه ترجمه این کتاب با علم جبر آشنا شدند.همچنین واژه آلگوریسم یا آلگوریتم که تا قرن هجده میلادی به "فن محاسبه با ارقام هندی" اطلاق می شد از نام خوارزمی به زبان لاتین گرفته شده است که اکنون نیز با نام الگوریتم در علم کامپیوتر به کار می رود.دانشمندان و پژوهشگران اروپایی او را معلم اروپاییان در جبر و از بزرگترین ریاضیدانان همه اعصار می دانند متن عربی این کتاب از بین رفته اما یک نسخه خطی از این کتاب که در اواسط قرن دوازدهم میلادی به لاتین ترجمه شده است در کتابخانه کمبریج موجود است.

شیخ بهایی ریاضیدان بزرگ عصر صفوی در مورد کتاب الجبر و المقابله می گوید: قسمتی از معادله را که شامل مقدار منفی است می توان حذف کرد و به طرف دیگر معادله افزود این عمل را جبر می گویند و جمله های مشابه را می توان از دو طرف معادله حذف نمود این عمل مقابله است.

 

دانشمندان ایرانی       دانشمندان جهان       بهترین روش یادگیری ریاضی             آموزش ریاضی          آموزش کامپیوتر          تدریس آنلاین       

   تدریس دوره متوسطه         تدریس دوره دبیرستان

10 / 10
از 1 کاربر

ارسال نظر

عنوان نظر :*
نام شما :*
ایمیل :*
*