مندلیف

مندلیف دانشمند روسی 

زتدگینامه دیمیتری مندلیف

دیمیتری مندلیف درباره علم شیمی بسیار دانا و آگاه بود. عمیق ترین آرزوی او یافتن راهی بهتر برای سازماندهی موضوعات شیمی بود. آرزوی مندلیف منجر به کشف قانون تناوب و ایجاد جدول تناوبی شد. یکی از نمادهای علمی شناخته شده که همه مردم با آن آشنایی دارند.

جدول تناوبی عناصر، موردی است که همه به محض شنیدن اسم آن، به میزان خلاقیت وی پی می برند. مندلیف با استفاده از جدول تناوبی خود، وجود و خواص عناصر شیمیایی جدید را پیش بینی کرد. هنگامی که این عناصر کشف شد، جایگاه او در تاریخ علم تأیید گردید.

کودکی و جوانی مندلیف

دیمیتری ایوانویچ مندلیف در ۸ فوریه سال ۱۸۳۴ در "ورخنیه آرمزیانی" در سیبری روسیه متولد شد. خانواده او کمی غیر معمولی بود، او دارای ۱۶ خواهر و برادر بود. البته هنوز تعداد دقیقی از اعضای خانواده او در دست نیست. پدرش معلمی بود که در موسسه آموزش عالی "سنت پترزبورگ" آموزش دیده بود.

وقتی پدر دیمیتری کور شد، مادرش دوباره کارخانه شیشه ای را که در ابتدا توسط پدرش تاسیس شده بود و سپس بسته شده بود را افتتاح کرد. وقتی مندلیف ۱۳ سال داشت پدرش فوت کرد و در سن ۱۵ سالگی نیز آن کارخانه شیشه در آتش سوخت و از بین رفت.

در سن ۱۶ سالگی، مندلیف به سنت پترزبورگ که در آن زمان پایتخت روسیه بود نقل مکان کرد و در کالج قدیمی که پدرش در آن فعالیت داشت توانست پستی بگیرد، چرا که سرپرست دانشکده پدرش را می شناخت و در آنجا به عنوان یک معلم آموزش دید.

دیمیتری مندلیف تا سن ۲۰ سالگی به قول خود عمل کرد و مقالات پژوهشی را منتشر می کرد. به دلیل بیماری سل او مجبور بود در تخت خواب کار کند. در آن سال به عنوان دانشجوی برتر فارغ التحصیل شد ولی او تمایل زیادی به تعامل با معلمان دیگر و دانش آموزانش نداشت.

مندلیف در سال ۱۸۵۵ در سن ۲۱ سالگی در "سیمفروپل کریمه" به کار تدریس مشغول شد اما پس از مدت کوتاهی به سنت پترزبورگ بازگشت. او در آنجا در دانشگاه سنت پترزبورگ به کسب مدرک کارشناسی شیمی پرداخت و در سال ۱۸۵۶ توانست جایزه ای معتبر را دریافت کند.

تحقیقات مندلیف در شیمی

مندلیف به عنوان یک معلم و یک شیمیدان دانشگاهی آموزش دیده است. او قبل از اینکه برنده جایزه شود و برای انجام تحقیقات شیمی به اروپای غربی برود برای امرار معاش کار هم می کرد.

مندلیف اغلب سالهای ۱۸۵۹ و ۱۸۶۰ را در هیدلبرگ آلمان گذراند و موفق به انجام پروژه های کوتاه مدت با "رابرت بونسن" در دانشگاه "هیدلبرگ" شد. در سال ۱۸۶۰ بونسن و همکارش " گوستاو کیرشهوف"، عنصر "سزیم" را با استفاده از طیف سنجی شیمیایی کشف کردند. روش جدیدی که آنها بوجود آوردند، باعث معرفی مندلیف به جهانیان شد.

در سال ۱۸۶۰ مندلیف در اولین کنفرانس بین المللی شیمی در "کارلسروهه" آلمان برگزار شد، حضور یافت. بیشتر وقت کنفرانس به بحث در مورد نیاز به استاندارد سازی شیمی اختصاص داده شد. این کنفرانس نقشی کلیدی در معرفی جدول تناوبی مندلیف انجام داد و یک روش استاندارد برای تعیین وزن اتمی را تولید کرد. جدول تناوبی مندلیف بر اساس وزن های استاندارد اتمی بود.

مندلیف در زمان بازگشت به سنت پترزبورگ در سال ۱۸۶۱ برای آموزش در موسسه فنی، به علم شیمی تمایل بیشتری داشت. او نگران بود که روسیه در این زمینه عقب نشینی کرده باشد و فکر کرد که باید درس شیمی به زبان روسی در مدارس تدریس شود و مصمم به انجام این کار بود. او در سن ۲۷ سالگی کتابی ۵۰۰ صفحه ای را در مورد دانش شیمی نوشت، موضوع این کتاب شیمی آلی بود. این کتاب مندلیف، جایزه "دیمیدوف" را به دست آورد و در بالاترین رتبه علم شیمی در روسیه قرار گرفت.

مندلیف معلم و مدرس کارزیستی بود و چندین جایگاه علمی داشت، تا اینکه در سال ۱۸۶۷ در سن ۳۳ سالگی، رئیس دانشکده شیمی عمومی دانشگاه سنت پترزبورگ شد. در این جایگاه معتبر، مندلیف تصمیم گرفت گام دیگری برای پیشرفت علم شیمی در روسیه بکند، او توانست اصول شیمی را در سال ۱۸۶۹ منتشر کند. نه تنها این کتاب در روسیه بسیار مشهور شد، بلکه در سراسر جهان نیز بسیار معروف گردید و به زبان های انگلیسی، فرانسوی و آلمانی ترجمه شده است.

جدول تناوبی مندلیف

این جدول جزئی از مهمترین اکتشافات و مطالعات مندلیف در زمینه علم شیمی بود. مندلیف مطمئن بود که بهتر است اصول اساسی بیشتری یافت شود؛ او بر اساس همین طرز فکرش توانست در سال ۱۸۶۹ جلد دوم کتاب "اصول شیمی" خود را منتشر کند.

عناصر، قلب شیمی هستند. مندلیف به چه صورتی توانست راهی برای سازماندهی منطقی آنها پیدا کند؟

او نام ۶۵ عنصر شناخته شده را بر روی کارت نوشت؛ دقیقا همانند کارت بازی نام هر عنصر را روی یک کارت نوشت. سپس خواص بنیادی هر عنصر از جمله وزن اتمی را روی همان کارت نوشت. او با این کار اهمیت وزن اتمی عناصر را متوجه شد و به نظر می رسید که رفتار عناصر به دلیل افزایش وزن اتمی آنها تکرار می شد. اما او نمی توانست الگوی موجود را پیدا کند. با این حال متقاعد شده بود که به کشف مهمی نزدیک شده است، کارت ها را بارها و بارها جا به جا کرد تا در نهایت از شدت خستگی روی میز کارش خوابش می برد اما تنها دو هفته طول کشید تا رابطه بین خواص و وزن اتمی عناصر را منتشر کند. جدول تناوبی در جهان علمی بسیار پر استفاده و شناخته شده است.

چرا جدول تناوبی مندلیف موفق شد؟

همان طور که در بسیاری از اکتشافات علمی، یک مفهوم برای کشف وجود دارد، این مفهوم برای جدول مندلیف در سال ۱۸۶۹ شناسایی شد.

برای مثال، "لاتار میر" یک جدول تناوبی را در سال ۱۸۶۴ پیشنهاد داد و تا سال ۱۸۶۸ بسیار شبیه به جدول مندلیف بود، اما او آن را تا سال ۱۸۷۰ منتشر نکرد.

دلیل اینکه مندلیف در این زمینه بسیار معروف شد، این است که او نه تنها نشان داد که چگونه می توان عناصر را سازماندهی کرد بلکه نحوه استفاده از این جدول را نیز مشخص نمود. او بیان می کند که عناصری که رفتارشان با پیش بینی های او موافق نیست، باید وزنشان با دقت کافی اندازه گیری شوند. همچنین این جدول وجود هشت عنصر جدید را پیش بینی کرد. مندلیف حتی خواص این عناصر را نیز پیش بینی نمود. در نهایت معلوم شد که شیمیدان ها برخی از وزن اتمی را نادرست اندازه گیری کرده بودند. مندلیف تمامی وزن های اتمی را به درستی اندازه گیری کرد و جدول تناوبی صحیحی را منتشر نمود.

جدول مندلیف بیشتر به دلیل عناصر جدیدی که کشف کرده بود مشهور شد. در سال ۱۹۰۵ انجمن سلطنتی بریتانیا به او مدال کوفی را داد و در همان سال به عنوان استاد آکادمی علوم سلطنتی سوئد انتخاب شد.

عنصر ۱۰۱ به افتخار او با عنوان مندلیف، نام گذاری شده است.

دیمیتری مندلیف در ۲ فوریه ۱۹۰۷ شش روز قبل از ۷۳ سالگی، در سنت پترزبورگ فوت کرد.

10 / 10
از 1 کاربر
ارسال نظر
عنوان نظر :*
نام شما :*
ایمیل :*
*