ارشمیدس

زندگینامه ارشمیدس:

ارشمیدس یکی از مشهورترین دانشمندان و ریاضیدانان یونانی تاریخ میباشد که 278 سال قبل از میلاد مسیح در شهر سیراکوز یونان متولد شد.  این دانشمند بزرگ علاقه بسیاری به دانش ریاضیات و مسائل علمی مكانیك داشت و همین علاقه سبب پیدایش یافته های  باارزش شد. علاقه او به مسایل ریاضی تا حدی بود که وقتی با مساله ای روبرو می شد از خوردن و خوابیدن غافل می شد و با تمام انرژی به حل این مسائل می پرداخت.

هوش بالا و راه حل های هوشمندانه منجر به توجه حاکم دوران به او شد و شرایطی را مهیا ساخت تا او بتواند نزد پادشاه فعالیت کند. او با استفاده از توانایی بالای خود در دانش ریاضی توانست خدمات ارزنده ای به دولت و ارتش داشته باشد. او منجنیق‌های شگفت‌آوری برای دفاع از سرزمین‌های خود اختراع کرد که بسیار سودمند بودند.

همچنین در راه توسعه علم ریاضیات هم بسیار پرتلاش بود. او با مطالعه و تحقیقات بسیار توانست سطح و حجم جسم‌هایی مانند کره، استوانه و مخروط را حساب کند و روش نوینی برای اندازه‌گیری در دانش ریاضی پدید آورد. بدست آوردن عدد پی نیز از ارزشمند ترین یافته های او بوده که همچون نگینی در علوم ریاضیات می درخشد. از آثار علمی مشهور او می توان به كشف قانون مایع ها و گازها، تعیین جرم حجمی طلا و نقره و بعضی فلزات دیگر ،دانش تعادل مایعات و اختراع پیچ مخصوص حلزونی شكل به نام پیچ ارشمیدس برای بالا آوردن آب اشاره داشت. همچنین او برای نخستین بار برخی از اصول مكانیك را به وضوح و دقت بیان كرد و قوانین اهرم را كشف كرد.

کودکی و زندگی شخصی ارشمیدس

در تاریخ تولد دقیق ارشمیدس شک و شبهه فراوانی وجود دارد عده ای او را متولد سال 212 قبل از میلاد می دانند و عده ای سال 278 قبل از میلاد را به او نسبت میدهند. اما اسناد معتبرتر حاکی از آن هستند که سال تولد او 278 قبل از میلاد و فوتش 212 قبل از میلاد می باشد.

دوران کودکی و بزرگسالی ارشمیدس در کمال آرامش سپری شد. این موضوع مغایر با شخصیت دیگر دانشمندان وقت آن دوران بوده که به شدت سر و صدای سیاسی و فرهنگی به پا میکردند. شخصیت آرام و از آن مهم تر ارتباط خوبش با حاکم زمان باعث شد که او دوره آرامی را سپری کند. همچون عقابی باهوش و تیز اما گوشه گیر و منزوی بود.

ارشمیدس بخش زیادی از دوره زندگی خود را در زادگاهش گذارند و به تدریس ریاضیات، تحقیق و مطالعه پرداخت. او در جوانی به مصر سفر کرد و مدتی در شهر اسكندریه به تحصیل و کسب علم پرداخت.

داستان کشف بزرگ ارشمیدس و خوشحالی بی اندازه اش

ارشمیدس کشفیات و یافته های بسیاری را در کارنامه درخشان کاری خود ثبت کرده است. علم ریاضیات و فیزیک تا ابد مدیون تلاش های بی وقفه و عاشقانه این دانشمند بزرگ است. داستان های بسیاری درباره کشفیات او وجود دارد اما مشهورترین داستان او برمیگردد به ابهام پادشاه آن دوره سیراکوز پایتخت ایالت یونانی سیسیل. ارشمیدس مشاور دربار پادشاه بود و پادشاه از ارشمیدس خواست تا درباره خلوص تاج پادشاهی، صداقت سازنده تاج و میزان طلای به کار رفته تحقیقی داشته باشد.

بررسی خلوص طلای به کار رفته در تاج ساخته شده موضوعی ساده نبود و نیازمند یک تحقیق علمی بود.  او در گذشته تحقیقاتی برای محاسبه حجم اجسام مختلف از جمله حجم جامدهایی كه شكلی منظم مثل كره یا استوانه داشتند انجام داده و دستورهای ریاضی آنها راابداع كرده بود. او می دانست كه اگر بتواند حجم تاج پادشاهی را به دست آورد، به آسانی خواهد دریافت كه آیا تاج از طلای خالص درست شده است یا از مخلوطی از طلا با فلزات دیگر.

این مساله به حدی ذهن ماجراجو و چالش طلب ارشمیدس را درگیر کرده بود که او روزهای متمادی غرق در اندیشه و یافتن راه حلی بود. وقتی پا به خزینه دربار(حمام های عمومی در زمان قدیم) گذاشت و مشاهده کرد كه آب از آن سر ریز شد، متوجه شد كه حجم آبی كه بیرون ریخته است دقیقاً با حجم قسمتی از بدن او كه وارد آب شده مساویست. این مشاهده موجب جرقه ای در ذهن بیدار ارشمیدس شد. او دریافت که اگر تاج را در ظرفی پر از آب قرار دهد، می تواند حجم آبی را كه سرریز می كند اندازه گیرد و این مقدار با حجم تاج برابر است.

ارشمیدس پس از کشف راه حل سر از پا نشناخت و با خوشحالی از خزینه بیرون آمد و به سوی منزل رهسپار شد. میزان شعف و شادمانی او از حل مساله به حدی بود که او فراموش کرد لباس بر تن کند. او بلافاصله لنگی را به دور خود پیچید و با این شكل و شمایل به راه افتاد و مرتب فریاد می زد: یافتم، یافتم به زبان یونانی Heureca! Heureca .

 این حرکت او خنده مردم را به همراه داشت و موجب دهان به دهان شدن این واقعه گردید. کشف باارزش ارشمیدس برای زرگر خیلی خوشایند نبود زیرا پادشاه به راحتی پی به عدم خلوص تاج برد و صداقت زرگر زیر سوال رفت. روش استدلال ارشمیدس به اینصورت بود که او نشان داد شمش طلای هم وزن با تاج، آب بیشتری را سرریز میکند یا در واقع سطح آب بیشتر بالا میرود و از طرفی این تاج نسبت به شمش نقره هم وزن خود، سطح آب کمتری را جابجا میکند بنابراین ثابت شد که تاج پادشاه از طلا و نقره ساخته شده است و طلای خالص نیست!

ارشمیدس با این کشف یکی از قوانین مهم فیزیک را کشف کرد که به اصل ارشمیدس معروف شد. او علاوه بر اینکه توانست از این طریق حجم اجسام نامنظم هندسی را پیدا کند بلکه این نتیجه گیری حاصل شود که از طرف سیال به جسم شناور نیز نیرو وارد می شود که اگر وزن جسم بیشتر از نیروی سیال باشد جسم در سیال فرو میرود و اگر نیروی وارده از سیال برابر وزن جسم باشد میتواند باعث شناور ماندن جسم در سیال شود. بدین ترتیب با دانستن وزن مخصوص (چگالی)اجسام و حجم جسم می توان نیروی لازم برای شناور ماندن جسم در سیال را بدست آورد.

فوت و پایان زندگی غم انگیز ارشمیدس

زندگی پربار این دانشمند ارزشمند با پایانی افسوس برانگیز همراه بوده است. ارشمیدس قربانی غلبه رومیان بر شهر سیراکوز شد.

 ارشمیدس عادت داشت که در گوشه ای از شهر بنشیند و ساعت ها به حل مسائل ریاضی و تفکر بپردازد. در یکی از همین روزها او با آرامش مساله ای را بر روی شن های شهر ساحلی سیراکوز کشیده بود و در حال تفکر و پیدا کردن راه حلی برای آن مساله بود که سربازی مست پا روی مساله او میگذارد و ارشمیدس اعتراض خود را از این حرکت بیان میکند، این اعتراض موجب عصبانیت شدید آن سرباز رومی شد و در همان لحظه ارشمیدس را به قتل رساند.

 آخرین سخن ارشمیدس قبل از مرگ این بود: "دایره‌هایم را خراب نکن."

سخن مشهوری از ارشمیدس به یادگار مانده است: "نقطه اتكایی به من بدهید، من زمین را از جا بلند خواهم كرد." این سخن با ادبیاتی دیگر اما همین مفهوم متون ادبی زبان یونانی از قول ارشمیدس نقل شده است.

 

دانشمندان ایرانی       دانشمندان جهان       بهترین روش یادگیری ریاضی             آموزش ریاضی          آموزش کامپیوتر          تدریس آنلاین       

   تدریس دوره متوسطه         تدریس دوره دبیرستان

 

10 / 10
از 1 کاربر

ارسال نظر

عنوان نظر :*
نام شما :*
ایمیل :*
*